Karaman ili topraklan genellikle dağlık ve engebeli alanlardan oluşur. Yüzölçümü 9.163 km2 olan Karaman ili batı, kuzey ve doğuda Konya, güneydoğu ve güneyde içel, güneybatıda da Antalya illeriyle çevrilidir. Karaman Türkiye'nin 70. ilidir.

DOĞAL YAPI
Farklı havzalara su gönderen alanlardan olu¬şan il toprakları kuzey kesimi dışında dağlık ve engebelidir. Güney kesimde Orta Toroslar'a bağlı dağ dizileri yer alır. Bunlardan başlıcası Oyuklu Dağı'dır (2.427 m). Bolkar Dağları'nın batı uzantıları ilin güneydoğu kesimine sokulur. Güneybatı kesimi Batı ve Orta Toroslar'ı birbirinden ayıran Taşeli Platosu'nun üstündedir. Buradaki Yunt Dağı'nın doruğu 2.227 m'ye ulaşır. Batı kesimi Ozyurt Dağı (2.481 m) engebelendirir. Kuzeybatı kesimdeki Karadağ (2.288 m) sönmüş bir yanardağ konisidir. İlin kuzey ve kuzeydoğusundaki topraklar orta yükseklikteki geniş dalgalı düzlüklerden oluşur. Konya Ovası'nın güney bölümü ilin kuzeyine doğru sokulur. Bu ke¬sim Karaman Ovası olarak da adlandırılır. İlin kuzeydoğu kesimindeki düzlükler Ereğli Ovası'nın bir bölümüdür. İlin kuzey ve doğusundan kaynaklanan suları toplayan küçük ve cılız akarsular Konya Ovası'nda sona erer. Yazın tümüyle kuruyan bu akarsuların başlıcaları Kocadere ve Deliçay'dır. Batı ve güneybatı kesimden kaynaklanan sular Göksu aracılığıyla Akdeniz'e ulaşır. Taşeli Platosu'ndaki güneybatı kesimde karstik yüzey şekillerinin ilginç örneklerine rastlanır. Bunlardan biri Ermenek kentindeki Maraspoli Mağarası'dır. İldeki başlıca doğal göl kuzeydeki Acıgöl, başlıca yapay göller ise Ayrancı ve Gödet baraj gölleridir. Ereğli Ovası'nın alçak kesimlerinde yer alan ve sığ bir su birikintisi olan Akgöl'ün bazı bölümleri il sınırlan içinde kalır.

TARİH
Karaman yöresindeki höyüklerden bazısında elde edilen buluntular ilk yerleşmelerin Kalkolitik Çağ'da kurulduğunu gösterir. Bazı yerleri Likaonya ve Kilikya bölgelerinin sı¬nırları içinde yer aldığından ilin tarihsel gelişiminde farklılıklarla karşılaşılır. Hititler dö¬neminde yöredeki Karadağ kutsal sayılırdı. Karadağ çevresindeki başlıca yerleşme bugünkü Madenşehri köyünün yerinde kurulmuş olduğu sanılan Barata kentidir. İÖ 8. yüzyılda yörenin büyük bölümü Frigya Krallığı'nın yönetimindeyken Ermenek ile çevresini de içine alan Kilikya bölgesi Asurların denetimindeydi. İÖ 4. yüzyılda Perslerin egemenliğine girdiğinde Likaonyalıların bir bölümü yurtlarını bırakarak Kilikya'ya göç etti. Kapadokya Krallığı'nın yönetiminden sonra Roma'ya bağlanan yöre Bizans döneminde Arapların saldırısına uğradı. 11. yüzyıl başlarında bu topraklar Bizans'ın Anatolikon ve Selevkeia thema'larının (yerel yönetim biri¬mi) sınırları içinde yer alıyordu. Ermenek kesimi bir Ermeni yöneticinin elinde bulunan yörenin öteki yerleri önce Danişmendlilerin, daha sonra da tümüyle Anadolu Selçukluların egemenliğine girdi. Haçlıların saldırısından sonra bir süre Ermenilerin elinde kaldı ve 13. yüzyıl başlarında Anadolu Selçukluların eline geçti. Karamanlılar tarafından yönetilirken bir süre Memlûklere bağlandı. 1466'da Osmanlı topraklarına katıldı. Osmanlı döneminde uzun bir süre Karaman Eyaleti'nin sınırları içinde yer alan yörenin yönetsel konumu 19. yüzyılda değişti. Bu yüzyıl sonlarında Ermenek Adana vilayetine, öbür yerler ise Konya vilayetine bağlıydı. Karaman Belediyesi 1877'de kuruldu. 20. yüzyıl başlarında bağımsız İçel sancağının sı¬nırları içinde yer alan Ermenek 1917'de Kon¬ya'ya bağlandı. Eskiden Konya ilinin bir ilçesi olan Karaman 1989'da çıkarılan yasa uyarınca Ayrancı (1987'de ilçe oldu), Ermenek ve Kâzımkarabekir (aynı yıl ilçe oldu) ilçele¬riyle bir araya getirilerek Karaman kenti merkez olmak üzere il yapıldı. 1990'da Başyayla ve Sarıveliler'in de ilçe yapılmasıyla il¬çe sayısı altıya çıktı.

İL MERKEZİ

Anadolu'nun iç kesimlerini Akdeniz kıyısına bağlayan önemli bir ticaret yolu üzerindeki kentin Hititlerin yöreyi ele geçirmesinden önce kurulmuş olduğu sanılmaktadır. İÖ 16. yüzyıl sonlarına ait Hitit kaynaklarında kentin adı Landa olarak geçer. Daha sonra Laranda ve Larenda olarak anıldı. Türkmenler kenti Larende olarak adlandırdı. Konya'ya gitmeden önce babası Bahaeddin Veled'le birlikte 1221'de Larende'ye gelen Mevlânâ Celaleddin Rumi burada evlendi ve oğlu Sultan Veled de burada doğ du. Anadolu Selçuklularının Ermenek yöresine yerleştirdiği Karamanlılar daha sonra Larende'yi merkez edinince kentin adını Karaman olarak değiştirdi. Bu adın yerleşmesi uzun bir zaman aldı ve kent Osmanlı döneminde bile Larende olarak anıldı. Karamanlı hükümdarı Mehmed Bey 1277'de Türkçenin resmi dil olduğunu açıkladı. Karamanlılar döneminde Karaman kenti Anadolu'daki önemli bir ticaret ve kültür merkeziydi. 19. yüzyıl sonlarında yaklaşık 7.500 olan nüfusu 1950'de 13.476'ya, 1965'te 26.051'e, 1980'de 51.208'e, 1990'da 76.525'e ulaştı, 2000'de ise 100 bini aştı. Gelişmiş bir kent olan Karaman ilin kuzeyinde yer alır. Çevresindeki geniş tarım alanına hizmet veren önemli bir ticaret, ulaşım ve kültür merkezidir. Ereğli, Silifke ve Konya'dan gelen yollar kentte kesişir. Konya-Ulukışla demiryolu da buradan geçer. Karayoluyla Konya'ya 119 km, Niğde'ye 189 km, Mersin'e 236 km, Antalya'ya 369 km, Ankara'ya 377 km, Eskişehir'e 451 km ve İstanbul'a 781 km uzaklıktadır. Kentteki yükseköğretim kurumları Selçuk Üniversitesi'ne bağlı Karaman İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Karaman Meslek, Karaman Beden Eğitimi ve Spor, Karaman Sağlık yüksekokullarıdır. Zengin bir geçmişi olan Karaman yöresinde çok sayıda tarihsel yapıya rastlanır. Günümüzde iç bölümü sağlamlığını koruyan Karaman Kalesi'ni 12. yüzyılda Anadolu Selçuklularının yaptırdığı sanılır. 14.yy.dan kaldığı sanılan Yunus Emre Camisi ve Zaviyesi, Hacı Beyler Camisi ( 1358), Valide Sultan Camisi olarak bilinen Aktekke (1370), Arapzade Camisi (1374), Dikbasan ( Fasih) Camisi (1493), Paşa Camisi ( 1596), Şeyh Çelebi Mescidi, Hatuniye Medresesi, Emir Musa Medresesi (14.YY), İbrahim bey İmaret Medresesi (1432-1433), ve Alaeddin Bey Kümbeti (1391), kentteki diğer tarihsel yapılardır.

Başyayla
Yüzölçümü 102 km2 olan Başyayla ilçesi, doğu ve güneyinde Ermenek, Batıda Sarıveliler ilçeleri, Kuzeyde de Konya ili ile çevrilidir.
Geyik Dağlarının uzantılarının engebelendirdiği ilçe topraklarının sularını, Ermenek Gksuyunun kolları toplar. Dağlık alanlar ormanla kaplıdır.

Ermenek
Yüzölçümü 1.103 km2 olan Ermenek ilçesi kuzeyde Konya ili ve Merkez ilçe, doğu ve güneyde İçel, batıda Antalya illeri, kuzeybatıda da Sarıveliler ve Başyayla ilçeleriyle çevrilidir. Karaman ilinin güneybatı kesiminde ve Taşeli Platosu'nda yer alır. Ermenek Göksuyu Vadisi boyunca uzanan ve bitkisel üretim açısından önem taşıyan dar düzlükler dışındaki kesimleri çok engebelidir. İlçenin en yüksek noktası kuzeydoğu kesimindeki Oyukludağ'ın 2.427 m'ye erişen doruğudur. Göksu'nun kollarından Ermenek Göksuyu'nun oluşturduğu koridor Akdeniz iklimi etkilerinin ilçe topraklarına kadar sokulmasını sağlar. Ermenek Göksuyu dar ve dik bir vadi içinde aktığından ova denebilecek düzlükler oluşturmaz. Bu akarsu üzerinde yapılan Gezende Barajı ve Hidroelektrik Santralı 1990'da tamamlandı. Barajın ardında oluşan yapay gölün bir bölümü ilçe sınırları içindedir.
Ulaşım güçlüğü nedeniyle ilçenin kapalı bir ekonomik yapısı vardır, ilçe halkı geçimini tarımdan sağlar. Su kaynaklarının bolluğu ve iklimin yumuşaklığı tahıl üretimi, bağcılık ve meyvecilik yapılmasına olanak verir. Bir miktar baklagiller, soğan ve patates de yetiştirilir. Toroslar'daki yaylalarda koyun ve kıl keçisi yetiştiriciliği yapılır. Orman varlığı açısından zengin olan Ermenek'te ormancılık ve orman ürünleri üretimi de önemli bir uğraştır. İlçe topraklarındaki linyit yataklarının rezervi 15 milyon tondan fazladır. Bu yataklardan yılda yaklaşık 400 bin ton linyit çıkarılır.

Kâzımkarabekir
Yüzölçümü 296 km2 olan Kâzımkarabekir ilçesi doğu ve güneydoğuda Merkez ilçe, güneyde Merkez ilçe ve Konya ili, batı ve kuzeyde Konya ili, kuzeydoğuda gene Merkez ilçeyle çevrilidir. Eskiden Karaman'a bağlı bir bucak olan Kâzımkarabekir 1989'da çıkarılan bir yasayla ilçe yapıldı. Eskiden İdisıra ve Gafiriyat adıyla anılan Kâzımkarabekir kasabasının belediyesi 1951'de kuruldu.

Sarıveliler
Yüzölçümü 343 km2 olan Sarıveliler ilçesi doğuda Başyayla, güneyde Ermenek ilçeleri, batıda Antalya, kuzeyde de Konya illeriyle çev¬rilidir. Eskiden Ermenek'in Göktepe bucağına bağ¬lı 13 köy ve Tepebaşı bucağına bağlı bir köy 1990'da çıkarılan yasayla bir araya getirilerek merkezi Sarıveliler kasabası olmak üzere ilçe yapıldı.

GÖRÜLMEYE DEĞER YERLER
Aktekke: Mevlânâ Celaleddin Rumi'nin annesi Mümine Hatun için Karamanlı Alaeddin Ali Bey tarafından 1370/71'de yaptırılmıştır. Valide Sultan Camisi, Mader-i Mevlânâ Türbe ve Camisi, Mevlevi Tekkesi adlarıyla da anılmaktadır.

Alaeddin Bey Kümbeti: 1398?de öldürülen Karamanlı Alaeddin Ali Bey için yaptırılan kümbetin kuzeyindeki caminin kentin almışından sonra Osmanlılar tarafından yıktırıldığı biliniyor.

Binbirkilise: Karaman kentinin kuzeyindeki Karadağ'ın yüksek kesimlerinde geniş bir alana yayılmış ören yeridir. Buraya sığınan Hıristiyanların inşa ettikleri çok sayıda bazilika, kilise, manastır, barınak ve mezardan oluşuyor.

Ermenek Kalesi: Ermenek kentinin kuzeyinde yer alır. Yapım tarihi bilinmeyen kale Osmanlı dönemi sonlarında zindan olarak kullanılmıştır. Firan Kalesi olarak da anılmaktadır.

Ermenek Ulucamisi: Ermenek kentindedir. Ahşap di¬rekli caminin 1302'de yaptırıldığı ve 1710'da onarımdan geçirildiği bilmiyor.

Gökçe Çamlığı orman içi dinlenme yeri: Karaman kentinin yaklaşık 15 km güneyinde ve Mut ka¬rayolunun kenarındadır.

Hatuniye Medresesi: Karaman kentindedir. I. Murad'ın kızı ve Karamanlı Alaeddin Ali Bey'in karısı olan Nefise Sultan tarafından 1381/82'de yaptırılan bina, Nefise Sultan Medresesi adıyla da bilinmektedir.

İbrahim Bey İmaret Medresesi: Karaman kentindedir. Karamanlı İbrahim Bey tarafından 1432/33'te yaptırıldığı biliniyor.

Karaman Kalesi: Karaman kentindedir. Dış ve orta bö¬lümlerinden bazı kalıntılar görülür, Ehmedek de denen içkale bölümü sağlamdır. Karamanlılar ve Osmanlılar tarafından onarılan kalenin 12. yüzyılda Anadolu Selçukluları tarafından yaptırıldığı sanılıyor.

Tolmedrese: Ermenek kentinde; harap durumdaki medresenin 1339'da Karamanlı Burhaneddin Musa Bey tarafından yaptırıldığı biliniyor.